پیشگفتار
ورود من به رشتۀ «مطالعات برنامۀ درسی» (یا آنچه در ایران برنامهریزی درسی نامیده میشود) با ابهام و سرگردانی آغاز شد. نام رشته و منابع موجود در آن زمان به گونهای بود که گمان میکردیم پس از فارغالتحصیلی از دانشگاه یا باید به تدوین کتابهای درسی بپردازیم یا اینکه برای ساعات مطالعۀ دانشآموزان برنامهریزی کنیم! اما پس از ورود، دریافتم که با رشتهای ناشناخته، بدون مرز، عمیق و بسیار مهجور سروکار دارم. مطالعۀ آثار بزرگانی همچون الیوت آیزنر، ویلیام پاینار، مکنیل، .... و تعامل با اساتیدی همچون محمود مهرمحمدی، محمد عطاران، کورش فتحی واجارگاه، نعمتالله موسیپور، حسن ملکی، مصطفی قادری، رحمتالله خسروی، علی حسینیخواه، ... دریچهای تازه از این رشته به روی من گشود که شاید بتوانم بگویم بخش عمدهای از آنچه امروز هستم ـ هرچند ناقابل و ناچیزـ مدیون این عزیزانم. به عقیدۀ من ماهیت و محتوای برنامۀ درسی به گونهای است که میتوان از آن برای درک بخش عمدهای از پدیدههای اجتماعی بهره گرفت.
اما من در این کتاب عامدانه اصطلاح «مطالعات برنامۀ درسی» را به جای «برنامهریزی درسی» به کار بردهام. به عقیدۀ بنده واژۀ برنامهریزی درسی میتواند نگاه ما را محدود کند و درک کنشگران این رشته از حوزههای دیگری همچون نظریههای برنامه درسی، سیاستگذاری برنامه درسی، طراحی برنامه درسی، پژوهش در برنامه درسی، تاریخنگاری برنامه درسی، و اجرا و تغییر برنامههای درسی را با چالش روبهرو سازد. نگارنده معتقد است برنامهریزی درسی، در کنار حوزههایی که پیشتر ذکرشد میتواند یک رشتۀ علمی پویا را تشکیل دهد و ما نباید صرفاً خود را به ابعاد فنی و ساخت برنامههای درسی محدود سازیم. ازاینرو در بخش دوم جلد اول نیز حوزههای هشتگانۀ رشتۀ مطالعات برنامۀ درسی را شامل نظریههای برنامۀ درسی، خطمشیگذاری(سیاستگذاری برنامه درسی)، طراحی برنامۀ درسی، برنامهریزی درسی، تغییر و اجرای برنامه درسی، ارزشیابی برنامه درسی، تاریخنگاری برنامه درسی، و نهایتاً پژوهش در برنامۀ درسی دانستهام و معتقدم فارغالتحصیلان این رشته میتوانند به طور تخصصی در هر یک از این ابعاد به کسب معرفت و تخصص بپردازند ونیازی نیست که الزاماً خود را درگیر برنامهریزی و تولید محتوا کنند.
توصیه اکید من به دانشجویان و علاقهمندان رشتۀ «مطالعات برنامۀ درسی» این است که برای درک بهتر این رشته حوزههای دیگری چون روانشناسی، تاریخ، فلسفه و جامعهشناسی را مطالعه کنند. شکی نیست که مطالعه این حوزهها میتواند درکی عمیقتر از رشتۀ «مطالعات برنامۀ درسی» برای شما به ارمغان آورد. البته به این حوزهها سفر کنید و از آموختههایتان برای بسط رشته سوغات به همراه آورید، و حتی دستاوردهای این رشته را به عرصههای دیگر صادر کنید. شاید رشته ما در جامعه چندان شناخته شده نباشد، اما بدون شک عملکرد ضعیف کنشگران برنامه درسی در این زمینه نقش تاثیرگذاری داشته است. پژوهشهای نامرتبط، مقالات فاقد اعتبار، قطع ارتباط با جامعه و دیگر اجتماعات علمی، و عدم ایفای نقش تأثیرگذار، همگی در وقوع وضعیت نامطلوب فعلی رشته موثر بودهاند.
کتاب مطالعات برنامۀ درسی در چهار جلد به شرح ذیل نگاشته شده و به تدریج چاپ و منتشر
خواهد شد:
• جلد اول: چیستی، قلمرو، ابعاد
• جلد دوم: برنامۀ درسی سطوح تحصیلی
• جلد سوم: منظرگاههای روانشناختی، جامعهشناختی، فلسفی
• جلد چهارم: افراد، نهادها، و جنبشهای تأثیرگذار
در پایان از همکار ارجمند جناب آقای ابوالفضل بختیاری (عضو هیئت علمی دانشگاه فرهنگیان)، برای پیشنهاد و چاپ و نشر و مطالعۀ این اثر و همچنین از زحمات مدیر محترم انتشارات دانش بنیاد، جناب آقای مجیدرضا زروئی سپاسگزارم.
امیدوارم این اثر ناچیز بتواند مورد توجه شما اندیشمندان قرار گیرد. بر اینجانب منت نهاده و پیشنهادات و انتقادات خود را به یکی از نشانیهای ذیل ارسال نمایید:
با احترام
سعید صفائی موحد
مدرس دانشگاه و پژوهشگر
فهرست مطالب
پیشگفتار الف
فصل 1 : برنامۀ درسی پیش از دبستان 1
مقدمه 2
برنامۀ درسی پیش از دبستان: چیستی، بایدها، نبایدها 2
برنامهریزی درسی پیش از دبستان: اصول، خطمشیها و گامها 4
رویکردهای رایج برنامهریزی درسی پیش از دبستان 10
روشهای مرسوم آموزش پیش از دبستان 17
ضرورت تلفیق در برنامۀ درسی پیش از دبستان 22
برنامه درسی پیش از دبستان: صلب یا انعطافپذیر؟ 24
خلاصۀ فصل 25
نمونه سؤالات فصل 26
فصل 2 : برنامۀ درسی ابتدایی 27
مقدمه 28
چیستی، اهداف و کارکردهای برنامه درسی ابتدایی 28
مروری بر تاریخچۀ برنامۀ درسی ابتدایی در آمریکا 30
موضوعات و مباحث اساسی در برنامه درسی ابتدایی 32
چالشها/ سؤالات مهم دربارۀ برنامۀ درسی ابتدایی 34
برنامهریزی درسی روییدنی در دورۀ ابتدایی 35
خلاصۀ فصل 37
نمونه سوالات فصل 37
فصل 3 : برنامۀ درسی متوسّطه 39
مقدمه 40
برنامۀ درسی متوسّطه: کارکردها و چالشها 40
مروری بر تاریخ برنامۀ درسی متوسّطه در آمریکا 41
جایگاه برنامه درسی متوسطه در رشتۀ مطالعات برنامه درسی 42
انواع دبیرستانها در ایالات متّحده 43
مهمترین قوانین و گزارشهای تأثیرگذار بر برنامه درسی متوسّطه 51
خلاصۀ فصل 56
نمونه سؤالات فصل 56
فصل 4 : حرفهگرایی در برنامۀ درسی 57
مقدمه 58
تربيت حرفهاي در برابر تربيت ليبرال 58
چیستی و مفهوم حرفهگرایی 59
ديدگاه موافقان حرفهگرايي 60
ديدگاه مخالفان حرفهگرايي 63
روند تاريخي حرفهگرایی 65
حرفهگرايي در اديان 73
نكات اساسي در برنامه درسي حرفهگرا 74
حرفهگرایی در برنامۀ درسی: آری یا خیر؟! 76
خلاصۀ فصل 78
نمونه سؤالات فصل 79
فصل 5 : برنامۀ درسی فنّیوحرفهای 81
مقدمه 82
چرا آموزش فنّی و حرفهای؟ 82
چیستی و مؤلفههای برنامۀ درسی فنّی و حرفهای 83
دیدگاههای مربوط به آموزش فنّی و حرفهای 87
آموزشهای فنیوحرفهای: رویکردها و مدلهای اجرایی 89
سیر تاریخی برنامههای درسی فنیوحرفهای در آمریکا 93
تاریخ آموزش فنی و حرفهای در ایران 103
ساختار نظام رسمی/ غیررسمی آموزشی فنیوحرفهای فعلی ایران 108
چالشهای آموزش فنیوحرفهای در ایران 113
خلاصۀ فصل 113
نمونه سؤالات فصل 114
فصل 6 : برنامۀ درسی آموزش عالی 115
مقدمه 116
تحولات و دغدغههای آموزش عالی در سالهای اخیر 116
برنامۀ درسی آموزش عالی 118
تلفیق و یکپارچگی برنامههای درسی 119
روندهای تغییر در برنامههای درسی آموزش عالی 120
روندهای تغییر در برنامههای درسی آموزش عالی 123
تجربههای یادگیری معنادار در آموزش عالی 125
ویژگیهای یادگیری معنادار 137
مدل طراحی تلفیقی برنامه 139
طراحی برنامه درسی وارونه در آموزش عالی 142
خلاصۀ فصل 143
نمونه سؤالات فصل 144
فصل 7 : بینالمللیسازی برنامه درسی در آموزش عالی 145
مقدمه 146
بینالمللیشدن آموزش عالی 146
بینالمللیسازی برنامه درسی در آموزش عالی: چیستی و چرایی 149
سوءبرداشتهای رایج 151
عوامل تسهیلگر و موانع بینالمللیسازی 154
چارچوبهای مفهومی و الگوهای عملی 156
نکات و ملاحظات اساسی 163
وضعیت حاضر 166
خلاصۀ فصل 169
نمونه سؤالات فصل 169
فصل 8 : نظارت پژوهشی در برنامه درسی آموزش عالی 171
مقدمه 172
نظارت پژوهشی چیست؟ 172
ویژگیهای يك نظارت پژوهشي مؤثر 173
وظایف و مسئولیتهای استاد راهنما 174
چالشهای نظارت پژوهشي 176
معيارهاي انتخاب استاد راهنما 177
عوامل مؤثر بر فرايند نظارت پژوهشي 180
سبکهای نظارت پژوهشي 185
نقشهای استاد راهنما و دانشجو 188
خلاصۀ فصل 189
نمونه سؤالات فصل 190
فصل 9 : برنامۀ درسی تربیت معلم 191
مقدمه 192
برنامه درسی تربیت معلّم 192
از نظریه به عمل و از عمل به نظریه 196
شیوههای پژوهش در تربیت معلّم و بازنمایی یافتهها 197
تاریخچۀ تحولات نهاد تربیت معلم و برنامههای درسی آن در آمریکا 199
تاریخچه تحولات نهاد تربیت معلم و برنامههای درسی آن در کانادا 205
تعاملات نهاد تربیت معلم و دانشگاه در آمریکای شمالی 206
تاریخ تحول برنامههای درسی تربیت معلم در ایران 208
خلاصۀ فصل 214
نمونه سؤالات فصل 215
فصل 10 : برنامۀ درسی محیط کار 217
مقدمه 218
برنامۀ درسی محیط کار چیست؟ 218
انواع برنامۀ درسی در محیط کار 221
اصول برنامه درسی محیط کار 223
رویکردهای حاکم بر برنامۀ درسی محیط کار 225
چالشهای برنامۀ درسی محیط کار 228
مدلهای برنامهریزی درسی در محیط کار 230
خلاصۀ فصل 251
نمونه سؤالات فصل 252
منابع 253
منابع
آقازاده، احمد (1389). تاریخ آموزشوپروزش ایران. تهران: سمت
الماسی، علی محمد (1380). تاریخ آموزشوپرورش اسلام در ایران. تهران: امیرکبیر.
الياس، جان (1385). فلسفه تعليم و تربيت (قديم و معاصر). ترجمة عبدالرضا ضرابي. قم: انتشارات موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني
بشارتی، زینب (1396). تغییرات نظام آموزش فنی وحرفهای در ایران (پای صحبت مهندس عزیز خوشینی، پیشکسوت و نخستین مدیر کل دفتر آموزش فنی و حرفهای پس از پیروزی انقلاب اسلامی). ویژهنامه رشد آموزش فنی و حرفهای و کار و دانش. 46(3): 195ـ190.
باقري، خسرو (1377). تربيت حرفهاي در بستر ديدگاه اسلام. فصلنامه حوزه و دانشگاه. 4 (14 و15): 61- 46.
حسينيان، سيمين (1369). انتخاب حرفه بيانگر شخصيت فرد است. مجلة علوم انساني دانشگاه الزهرا. 3(4): 33- 38.
خلاقي، علي اصغر (1382). ويژگيهاي نظام آموزشي فني و حرفهاي استراليا. فصلنامة نوآوريهاي آموزشي. 2 (5): 83- 67.
خدابندهلو، روحاله و همکاران (1404). آشنایی با رویکردهای آموزشی اَوان کودکی. تهران: دانش بنیاد
صفایی موحد، سعید (1403). ارزشیابی آموزشی. تهران: دانشبنیاد
صدیق، عیسی (1356). روش نوین آموزشوپرورش. تهران: شرکت سهامی طبع کتاب
صفائی موحّد، سعید (1397). مبانی نظری آموزش دبستانی. دانشنامه ایرانی برنامه درسی.
عبداللهی، محمّد صادق (1401). بررسی کیفیت آموزشهای فنی و حرفهای در ایران. تهران: دفتر مطالعات آموزش و فرهنگ.
عزیزی، نعمت الله(1388). بررسی چالشها و نارساییهای تحصیلات دانشگاهی در حوزه علوم انسانی تاملی بر نظرات دانشجویان. فصلنامه پژوهش و برنامه ریزی در آموزش عالی. 15(4): 32-7.
عطاران، محمد؛ زین آبادی، حسن؛ طولابی، سعید(1387). روابط استاد راهنما و دانشجو در نگارش رسالههای دکتری، یک مطالعه موردی. هشتمین همایش سالیانه انجمن مطالعات برنامه درسی ایران. تبریز: دانشگاه تبریز.
عطاران، محمد؛ ملکی، صغری(1388). تجربه های دانشجویان کارشناسی ارشد برنامهریزی درسی. نهمین همایش سالیانه انجمن مطالعات برنامه درسی ایران. تبریز: دانشگاه تبریز.
علاقه مندان، جعفر (1381). مفهوم آموزش فناوري در آموزش عمومي. فصلنامة نوآوريهاي آموزشي. 1 (1): 59-67.
فاطمی عقدا، مهناز (1397). برنامهریزی آموزشی آموزش فنی و حرفهای. تهران: انتشارات دانشگاه فنی و حرفهای.
فیلیپس، ام.اس؛ پیو، دی. اس. ( 1375). چگونه میتوانید دکترا بگیرید. ترجمه حسین غریبی و معصومه علوی. تهران: [بی نا].
قاضی طباطبایی، محمود؛ ودادهیر، ابوعلی (1379). سوگیری هنجاری و اخلاقی در پژوهشهای دانشگاهی. فصلنامه دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تبریز. 44(180 و 181): 226-187.
محبت، هديه (1389 ). آسیبشناسی نظارت اعضاي هیئتعلمی بر پایاننامههای دانشجويان دوره كارشناسي ارشد دانشگاه شهيد بهشتي تهران سال تحصيلي9-1388. پایاننامه كارشناسي ارشد. دانشكده روانشناسي و علوم تربيتي دانشگاه شهيد بهشتي.
محبت، هدیه؛ فتحی واجاره گاه، کوروش؛ ابوالقاسمی، محمود (۱۳۸۹). آسیبشناسی روابط استاد راهنما - دانشجو در دانشکدههای معماری: یک مطالعه موردی. رهپویه هنر( فصلنامه علمی- پژوهشی ویژه هنر). 3(13): 70-60.
مرجاني، بهناز (1384). نظريههاي كار و تربيت با تاكيد بر مبناي معرفتشناختي و تأثير آن بر آموزش حرفهاي. دوماهنامة علمي- پژوهشي دانشور رفتار.12 (15):88-75.
مرجاني، بهناز؛ زيباكلام، فاطمه (1382). حرفهگرایی جديد و مبناي معرفتشناختي آن. فصلنامة نوآوريهاي آموزشي. 2 (5): 122-103.
ملک، حسین (۱۳۸۱). بررسی تحصیلات تکمیلی در نظام آموزش عالی دورههای دکتری علوم انسانی از منظر اعضای هیئتعلمی این دورهها. مجله علمی- پژوهشی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه اصفهان. 2(31):327-354.
مهرام، بهروز؛ ساکتی، پرویز؛ لطف آبادی، حسین(1384). بررسی تحولات نگرشی و هویتی در دانشجویان دانشگاه فردوسی مشهد. فصلنامه مطالعات تربیتی و روانشناسی دانشگاه فردوسی مشهد. 6(1): 80-65.
مهرام، بهروز؛ ساکتی، پرویز؛ مسعودی، اکبر؛ مهرمحمدی، محمود (1386). نقش مولفههای برنامه درسی پنهان در هویت علمی دانشجویان ( مطالعه موردی: دانشگاه فردوسی مشهد). فصلنامه مطالعات برنامه درسی. 1(3): 29-3.
مهرمحمدی، محمود (1387). گرايش عمومي يا تخصصي در برنامة درسي دورة متوسطه: آيا جمع ميان اين دو گرايش امكان پذير است؟ مجموعه مقالههاي هفتمين همايش ساليانة انجمن مطالعات برنامه درسي ايران. تهران: دانشگاه تربيت معلم.
مهرمحمّدی، محمود (1388). الگوی طراحی برنامه درسی وارونه در آموزش عالی. دانشنامه ایرانی برنامه درسی.
نیلی، محمدرضا؛ نصر، احمدرضا؛ اکبری، نعمت اله( ۱۳۸۶). بررسی کیفیت راهنمایی پایاننامههای دوره کارشناسی ارشد. دوماهنامه علمی پژوهشی دانشور رفتار دانشگاه شاهد. 14(24): 122-111.
.Acker, S.; Hill, T. (1994). Thesis Supervision in the Social Science: Managed or Negotiated. Higher Education. 28(4): 483-493.
Acker, Sandra (2001). The Hidden Curriculum of Dissertation Advising. The Hidden Curriculum in Higher Education. London: Rutledge.
Adams, Robert E. ; Hogan, R. Lance; Steinke, Luke J. (2018). DACUM: The Seminal Book. Washington: Edwin & Associates, LLC.
Aguinis, Herman; Nesler, Mitchel S. ; Quigley, Brian M.; Lee, Suk-Jae; Tedeschi, James T. (1996). Power Bases of Faculty Supervisors and Educational Outcomes for Graduate Students. Journal of Higher Education. 67(3): 267-297.
Ahola, Sakari (2000). Hidden curriculum in higher education: something to fear for or comply to? Innovations in Higher Education 2000 Conference.
Anderson, C.; Day, K.; McLaughlin, P. (2006). Mastering Dissertation: Lecturers' Representation of the Purposes and Processes of Masters Level Dissertation Supervision. Studies in Higher Education. 31(2): 149-168.
Angus, David L. (2001). Professionalism and the Public Good: a Brief History of Teacher Certification. Washington DC: Thomas B. Fordham Foundation.
Armitage, A. (2006). Consultant or Academic?: Frameworks of Supervisory Practice to Support Student Learning and Postgraduate Research: The Higher education Academy Annual Conference. London: Royal Holloway College.
Armstrong, S. J. (2004). The impact of supervisors’ cognitive styles on the quality of research supervision in management education. British Journal of Educational Psychology. 74(4): 599-616.
Bailey, Lucy E. (2010). History of Vocational Education Curriculum. Encyclopedia of Curriculum Studies. Craig Kridel (Ed). London: SAGE
Bailey, Lucy E. (2010). Vocational Education Curriculum. Encyclopedia of Curriculum Studies. Craig Kridel (Ed). London: SAGE
Balse, J; J. Blase (2002). The Micropolitics of Instructional Supervision: A Call for Research. Educational Administration Quarterly 38(1): 6-44.
Barrat, A. (2004). The Dissertation: What Sort of Animal is it and how might it be Better Trained?. The British Journal of Theological Education. 14(2): 208-228.
Bartlett, A.; G. Mercer (2000). Reconceptualizing Discourses of Power in Postgraduate Pedagogies. Teaching in Higher Education 5(2): 195-204.
Belfiore, Marry Ellen (1996). Understanding Curriculum Development in the Workplace: A Resource for Educators. Saskatoon: ABC Canada.
Bergenegouwen, G. (1987). Hidden Curriculum in the University. Higher Education. 16(5): 535- 543.
Billet, Stephen (1996). Towards a model of workplace learning: The learning curriculum. Studies in Continuing Education. 18(1):43-58.
Billet, Stephen (2001). Learning in the workplace: Sstrategies for effective practice. Crows Nest: Allen & Unwin.
Billet, Stephen (2005). Constituting the Workplace Curriculum. Journal of Curriculum Studies. 37(3): 31-48.
Bohan, Chara Haussler (2010). Committee of Ten of the National Education Association. Encyclopedia of Curriculum Studies. Craig Kirdel (Ed). London: SAGE.
Bradbury- Jones, Irvine, Fiona; Sambrook, Sally (2007). Unity and Detachment: A Discourse Analysis of Doctoral Supervision. International Journal of Qualitative Methods. 6(4): 81-91.
Bulloough, Robert V. Jr. (2010). Teacher Education Curriculum, Preservice, History of. Encyclopedia of Curriculum Studies. Caring Kridel (Eds). California: SAGE Publications, Inc.
Bullough Jr., Robert V. (2010). Commission on the Secondary School Curriculum Reports. Encyclopedia of Curriculum Studies. Craig Kirdel (Ed). London: SAGE.
Burnett, P. C. (1999). The supervision of doctoral dissertations using a collaborative cohort model. Counselor Education and Supervision 39(1): 46-52.
Calvert, B.; Casey, B. (2004). Supporting and Assessing Dissertations and Practical Projects in Media Studies Degrees: Towards Collaborative Learning. Art, Design and Communication in Higher Education. 3(1): 47-60.
Carnell, Brent; Fung, Dilly (2017). Developing the Higher Education Curriculum: Research – Based Education in Practice. London: UCL Press.
Christou, Theodore M. (2018). The Curriculum History of Canadian Teacher Education. Abingdon: Routledge.
Dawson, Vaille. (1996). The (R) Evolution of my Epistemology: my experience as a postgraduate research student. Educational Action Research. 4(3): 363-374.
Delamont, Sara; Parry, Odette; Atkinson, Paul (1998). Creating a delicate balance: The doctoral supervisor's dilemmas. Teaching in Higher Education 3(2): 157-172.
Deluca, Christopher; Pitblado, Michael (2018). Continuity and Change in Canadian Teacher Education. The Curriculum History of Canadian Teacher Education. Christou Theodore M. (Eds). Abingdon: Routledge.
Eliason, Claudia; Jenkins, Loa (2016). A Practical Guide to Early Childhood Curriculum. Boston: Pearson.
Evans, Catrin; Stevenson, Keith (2009). The learning experiences of international doctoral students with particular reference to nursing students: A literature review. International Journal of Nursing Studies. 47(2): 239-250.
Fink, L. Dee (2013). Creating Significant Learning Experiences: An Integrated Approach to Designing College Courses. Hoboken: John Wiley and Sons, Inc.
Gestwicki, Carol (2017). Developmentally Appropriate Practice: Curriculum and Development in Early Education. Boston: CENGAGE Learning.
Grevholm, B.; Person L. E.; Peter, W. (2005). A Dynamic Model for Doctoral Students and Guidance of Supervisors in Research Groups. Educational Studies in Mathematics, 60(2): 173-179.
Gurr, Geoff M. (2001). Negotiating a "Rackety Bridge"- a Dynamic Model for Aligning Supervisory Style with Research Student Development. Higher Education Research and Development. 20(1): 81-92.
Haksever, A. M.; E. Manisali (2000). Assessing supervision requirements of PhD students: the case of construction management and engineering in the UK. European Journal of Engineering Education. 25 (1): 19-32.
Harman, G. (2002). Producing PhD Graduates in Australia for the Knowledge Economy. Higher Education Research & Development. 21(2): 180-190.
Harmon, Deborah A.; Jones, Tony Stokes (2005). Elementary Education: A Reference Handbook. Santa Barbara: ABC-CLIO, Inc.
Ives, G.; G. Rowley (2005). Supervisor selection or allocation and continuity of supervision: Ph.D. Students' progress and outcomes. Studies in Higher Education. 30(5): 535-555.
Jarvis, Mary I. (1997). Initial Considerations for Developing Workplace Curriculum (Based on Whole Language Concepts). Michigan: National Workplace Literacy Program.
Johnson, Lesley; Lee, Alison; Green, Bill (2002). The PhD and the Autonomous Self: gender, rationality and postgraduate pedagogy. Studies in Higher Education. 25 (2): 135-147.
Kam, B. H. (1997). Style and quality research supervision: the supervisor dependency factor. Higher Education. 34(1): 81-103.
Kantek, F.; Gezer, N. (2008). Faculty members’ use of power: midwifery students’ perceptions and expectations. Midwifery. 26(4):475-479.
Kilminster, S. M.; B.C. Jolly (2000). Effective supervision in clinical practice settings: a literature review. Medical Education. 34(10): 827-840.
Kysilka, Marcella (2010). Charter Schools. Encyclopedia of Curriculum Studies. Craig Kirdel (Ed). London: SAGE.
Kysilka, Marcella L. (2010) Alternative Schools. Encyclopedia of Curriculum Studies. Craig Kridel (Ed). London: SAGE.
Kysilka, Marcella L. (2010). Comprehensive High School. Encyclopedia of Curriculum Studies. Craig Kirdel (Ed). London: SAGE.
Labaree, David F. (2008). An uneasy relationship: the history of teacher education in the university. Handbook of Research on Teacher Education: Enduring Issues in Changing Contexts (3rd Ed.). Marilyn Cochran-Smith; Nemser Sharon Feiman; John Mclntyre (Eds). Washington D.C: Association of Teacher Educators.
Lamkin, Marcia L.; Saleh, Amany (2010). Magnet Schools. Encyclopedia of Curriculum Studies. Craig Kirdel (Ed). London: SAGE.
Lee, A. M. (2007). Developing effective supervisors: Concepts of research supervision. South African Journal of Higher Education. 21(4): 680- 693.
Lee, Nancy Jane (2009). Professional doctorate supervision: Exploring student and supervisor experiences. Nurse Education Today. 29(6): 641- 648.
Lempp, Heidi; Seale, Clive (2004). The hidden curriculum in undergraduate medical education: qualitative study of medical students’ perception of teaching. BMJ 2; 329.
Manathunga, C. (2005). Early warning signs in postgraduate research education: a different approach to ensuring timely completions. Teaching in Higher Education. 10(2): 219-233.
McNeil, John (2006). Contemporary Curriculum in Thought and Action. Hoboken: John Wiley & Sons, Inc.
Milam, Jennifer L. (2015). Teacher Education Curriculum. The SAGE Guide to Curriculum in Education. Ming Fang He, Brian D. Schultz, William H. Schubert (Eds). London: SAGE.
Morris, Robert C. (2010). Career Education Curriculum. Encyclopedia of Curriculum Studies. Craig Kridel (Ed). London: SAGE.
Morris, Robert C. (2010). History of Career Education Curriculum. Encyclopedia of Curriculum Studies. Craig Kridel (Ed). London: SAGE
Morris, Robert C. (2010). Technical Education Curriculum. Encyclopedia of Curriculum Studies. Craig Kridel (Ed). London: SAGE
Morrison, James L.; Oladunjoye, Ganiyu T.; Onyefulu, Cynthia (2007). An Assessment of Research Supervision: A Leadership Model Enhancing Current Practices in Business and Management. Journal of Education for Business. 87(4): 212-219.
Moye, John N. (2019). Learning Differentiated Curriculum Design in Higher Education. Bingley: UK.
Moyles, Janet; Hargreaves, Linda (1998). The Primary Curriculum: Learning from International Perspectives. London: Routledge.
Muddler, Hanneke; Cate, Olle Ten; Dealder, Rienek; Berkens, Josephine (2010). Building a competency-based workplace curriculum around entrustable professional activities: The case of physician assistant training. Medical Teacher. 32(10): e 453- e459.
Muyinda, Pool B.; Jude T. Lubega; Lynch, Kathy (2008). Mobile Research Supervision Initiative (MRST) At Makerere University: Lessons to Learn. International journal of Computing and ICT Research. 1(8): 48-59.
Norton, Robert E. (1997). DACUM Handbook. Ohio: Center on Education and Training for Employment.
Oketch, Moses O. (2007). To Vocationalize or Not to Vocationalize? Perspectives on Current Trends and Issues in Technical and Vocational Education and Training (TVET) in Africa. International Journal of Educational Development. 27(2):220-234.
Powers- Costello, Beth (2010). Elementary School Curriculum. Encyclopedia of Curriculum Studies. Craig Kridel (Ed). London: SAGE
Raptis, Helene (2018). The Canadian Landscape: Provinces, Territories, Nations, and Identities. The Curriculum History of Canadian Teacher Education. Christou Theodore M. (Eds). Abingdon: Routledge.
Ray, Subhajyoti (2007). Selecting a Doctoral Dissertation Supervisor: Analytical Hierarchy Approach to the Multiple Criteria Problem. International Journal of Doctoral Studies. 2: 23-32.
Rose, G. L. (2003). Enhancement of mentor selection using the Ideal Mentor Scale. Research in Higher Education. 46(1): 53-80.
Roth, Klas; Gur-Ze’ev, Ilan (2007). Education in the Era of Globalization. The Dordecht: Springer.
Rugge, Gordon; Petre, Marian (2004). the Unwritten Rules of PhD Research . Berkshire, Open University Press.
Shavit, Yossi; Muller, Walter (2000). Vocational Secondary Education: Tracking and Social Stratification. Handbook of the Sociology of Education. Maureen T. Halliran (Ed.) Notre Dame: Springer.
Skilbeck, Malcom (1994). New Trends in Education and Training. London: Routledge.
Smbey, J. C. (2000a). Disciplinary differences in Norwegian graduate education. Studies in Higher Education. 25(1): 53-67.
Sussex, Roland (2008). Technological Options in Supervising Remote Research Students. Higher Education. 55: 121- 137.
Thompson, David; Kirkaman, Sandy; Watson, Roger; Stewart, Simon (2005). Improving Research Supervision in Nursing. Nurse Education Today.25 (4): 283- 290.
Todd, M.; Smith, K.; Bannister, P. (2006). Supervising a Social Science Undergraduate Dissertation: Staff Experiences and Perceptions. Teaching in Higher Education. 26(1): 21-34.
Todd, M.; Smith, K.; Bannister, P. (2006). Supervising a Social Science Undergraduate Dissertation: Staff Experiences and Perceptions. Teaching in Higher Education. 26(1): 21- 34.
Townsend, Barbara. (1995). Is There a Hidden Curriculum in Higher Education. Annual Meeting of the Association for the Study of Higher Education, Orlando.
Utech, Jenny Lee (2008). Contextualized Curriculum for Workplace Education: An Introductory Guide. Massachusetts: Massachusetts Department of Elementary and Secondary Education (Adult and Community Learning Services).
Vilkinas, Tricia. (2008). An Exploratory Study of the Supervision of Ph.D. Research Students’ Theses. Innovative Higher Education. 32: 297-311.
Warren, Donald (1985). Learning From experience: History and Teacher Education. Educational Researcher. 14(10): 5-12.
Winch, Christopher (2000). Education, Work and Social Capital. London: Routledge.
Wraga, William G. (2010). Cardinal Principles of Secondary Education. Encyclopedia of Curriculum Studies. Craig Kirdel (Ed). London: SAGE.
Wraga, William G. (2010). Life Adjustment Curriculum. Encyclopedia of Curriculum Studies. Craig Kirdel (Ed). London: SAGE.
Wraga, William G. (2010). Secondary School Curriculum. Encyclopedia of Curriculum Studies. Craig Kirdel (Ed). London: SAGE.
Yang, Jin (1998). General or Vocational? The Tough Choice in the Chinese Education Policy. International Journal of Educational Development. 18 (4):289-304.
Ylijoki, O. (2001). Master’s Thesis Writing from a Narrative Approach. Studies in Higher Education. 26(1): 21-34.