درباره کتاب 
کتاب "تحول دیجیتال: زنده ماندن و رشد در انقراض دسته جمعی" اثر توماس ام سیبل، راهنمایی جامع برای درک چالشها و فرصتهای دنیای دیجیتال است. این اثر به شما نشان میدهد چگونه با پذیرش نوآوری و تغییرات فناوری، میتوانید در بازار رقابتی امروز نه تنها زنده بمانید، بلکه رشد کنید. با ترجمهای روان از سعید قاضی مغربی، این کتاب کلید موفقیت در عصر دیجیتال را در دستان شما قرار میدهد. از تجربیات واقعی و استراتژیهای کارآمد بهرهمند شوید و آینده کسبوکار خود را متحول کنید!
پیشگفتار
جامعۀ پساصنعتی
در سال 1980، بهعنوان دانشجوی فارغالتحصیل در ایلینویز، به گلچینی در کتابفروشی اتحادیه ایلینی برخوردم، با عنوان انقلاب میکروالکترونیک: راهنمای کامل برای فناوری جدید و تأثیر آن بر جامعه، که به تازگی توسط مؤسسه MIT Press منتشر شده بود [1]. فصل ما قبل آخر آن تحت عنوان "چارچوب اجتماعی جامعه اطلاعاتی" توسط دانیل بل نوشته شده بود.
علاقۀ من به این موضوع با کلاسهایم در تحقیق در عملیات و سیستمهای اطلاعات تحریک شده بود. این کلاسها من را به آزمایشگاه رایانه هدایت کردند تا فناوری اطلاعات را در روزهای اولیه رایانش رایانههای بزرگ کشف کنم: رایانههای سایبریCDC، FORTRAN، ماشینهای پانچ، و محاسبات دستهای. بهنظر من همه چیز بسیار جذاب بود. میخواستم بیشتر بدانم.
ایدۀ بزرگ دانیل بل که برای اولین بار در کتابش به نام جامعۀ پساصنعتی در 1973منتشر شد، برای من خیلی جالب بود [2].
دانیل بل کار خود را بهعنوان روزنامهنگار آغاز کرد. او دکترای خود را از دانشگاه کلمبیا در سال 1960 برای مجموعه آثار منتشرشده خود دریافت کرد و در سال 1962 به مرتبۀ استادی رسید [3]. در سال 1969، او در دانشگاه هاروارد استخدام شد و در آنجا تتمه دوره خود را گذراند. او با انتشار 14 کتاب و صدها مقاله علمی، نویسندهای پرکار بود و شاید بیش از همه بهخاطر ابداع اصطلاح "جامعه پساصنعتی " مشهور است.
پروفسور بل یک روشنفکر آمریکایی بود که در قرن بیستم بسیار تأثیرگذار بود. در مطالعهای در سال 1974 بر روی 70 روشنفکر برتر ایالات متحده که بیشترین مشارکت را در مجلات پرتیراژ داشتند، بل در رتبه دهمین روشنفکر برتر قرار گرفت [4].
پروفسور بل تاریخ توسعه ساختار اقتصادهای بشری و تکامل تفکر فلسفی نهفته در پشت آن ساختارها را در زمینۀ روندهای اقتصادی و تحولات جاری در فناوری اطلاعات و ارتباطات بررسی کرد.
پروفسور بل مفهوم جامعه پساصنعتی را معرفی کرد و در ادامه به پیشبینی تغییری اساسی در ساختار تعامل اقتصادی و اجتماعی انسان – تغییری با تأثیر بر نظم انقلاب صنعتی – پرداخت، تغییری که آن را "عصر اطلاعات " نامید.
پروفسور بل ظهور نظم اجتماعی جدید را با محوریت فناوری اطلاعات نظریهپردازی کرد و این موضوع بهطور چشمگیری نحوۀ انجام تعاملات اجتماعی و اقتصادی را تغییر میدهد. روشی که در آن دانش انتشار مییابد و بازیابی میشود. روشی است که در آن ارتباط برقرار میکنیم. روشی که ما در آن سرگرم میشویم. روشی که در آن نحوۀ تولید و خدمات تحویل و مصرف کالاها ارائه میشود و روشی برای ماهیت معیشت و اشتغال
نوع بشر.
جامعۀ پساصنعتی
پروفسور بل قبل از ظهور رایانۀ شخصی، قبل از اینترنت آنطور که ما میشناسیم، قبل از ایمیل، قبل از رابط کاربری گرافیکی، این ایده را تصور کرده بود. او پیشبینی کرده بود که در قرن آینده، یک چارچوب اجتماعی جدید مبتنی بر ارتباطات راه دور پدیدار خواهد شد، (مانند تغییر روش ایجاد و توزیع دانش و تغییر ماهیت و ساختار نیروی کار) که تجارت اجتماعی و اقتصادی را تغییر خواهد داد [5].
این مفهوم طنینانداز شد. درک این موضوع بهطور شهودی راحت بود. با دیدگاه من نسبت به جهان سازگار بود.
اصطلاح جامعه پساصنعتی برای توصیف مجموعهای از تغییرات کلان اقتصادی و اجتماعی برای ساختار اقتصاد جهانی در مرتبه اندازه انقلاب صنعتی استفاده شد. بل نظریه خود را در چارچوب تاریخ تمدن اقتصادی توسعه داد و سه ساختار را مطرح کرد: پیشصنعتی، صنعتی و پساصنعتی.
جوامع پیشصنعتی
پروفسور بل جامعه پیشصنعتی را بازی با طبیعت توصیف کرد. در یک جامعه پیشصنعتی، قدرت عضلانی علیه طبیعت، عمدتاً در صنایع استخراجی مانند ماهیگیری، معدن، کشاورزی، جنگلداری بهکار میرود. در این جامعه، انرژی دگرگونکننده انسان است. قدرت عضلانی با تغییرات طبیعت تعدیل میشود. وابستگی زیادی به نیروهای طبیعی مانند باران، خورشید، باد وجود دارد. واحد اجتماعی اصلی خانواده است. جوامع پیش صنعتی عمدتاً بهصورت ساختارهای کشاورزی هستند و به شیوههای سنتی، دوره و اقتدار دارند. بهرهوری در این جوامع پایین است [6].
در جوامع پیشصنعتی، قدرت در اختیار کسانی است که کمیابترین منابع در زمین را کنترل میکنند. چهرههای غالب در این جوامع زمینداران و ارتش هستند. واحد اقتصادی مزرعه یا مزارع بزرگ است. ابزار قدرت، کنترل مستقیم نیرو است. دسترسی به قدرت در درجه اول با ارث یا تهاجم و تصرف نظامی تعیین میشود [7].
جوامع صنعتی
پروفسور بل جوامع صنعتی تولیدکننده کالا را به صورت بازی با طبیعت ساختگی توصیف کرد. او نوشت: "ماشین غالب است و دورههای زندگی بهصورت مکانیکی تنظیم میشوند: زمان زمانی است، روشمند، با فواصل مساوی... این دنیای هماهنگی است که در آن انسانها، مواد و بازارها برای تولید و توزیع کالاها در هم تنیده شدهاند [8]. "
این بازی در مورد تجمیع سرمایه برای ایجاد بنگاههای تولیدی و استفاده از انرژی برای تبدیل طبیعت به صنعت است [9].
در جوامع صنعتی، کمیابترین منبع، دسترسی به انواع مختلف سرمایه، بهویژه ماشینآلات است. واحد اقتصادی ضروری، شرکت است. چهرۀ غالب در آن رهبر کسب و کار است. انرژی تبدیلی مکانیکی است. ابزار قدرت، نفوذ غیرمستقیم شرکت است. بل استدلال میکند که کارکرد سازمانها رسیدگی به الزامات نقشها است نه افراد. قدرت توسط مالکیت دارایی، جایگاه سیاسی و مهارت فنی تعیین میشود. دسترسی به قدرت از طریق ارث، حمایت و آموزش است [10].
جوامع پساصنعتی
جامعۀ پساصنعتی جامعۀ ارائه خدمات است. این یک بازی بین مردم است. قدرت آن بر اساس اطلاعات است، نه نیروی عضلانی، نه انرژی مکانیکی. "اگر جامعه صنعتی با کمیت کالاها بهعنوان استاندارد زندگی تعریف شود، جامعه پساصنعتی با کیفیت زندگی که با خدمات سنجیده میشود، تعریف میشود و امکانات رفاهی ( بهداشت، آموزش، تفریح، و هنر ) برای همه در دسترس است [11]." عنصر اصلی، حرفه است، زیرا شخص مجهز به آموزش و یادگیری میتواند مهارتهای لازم را برای توانمندسازی افراد جامعه پساصنعتی فراهم کند [12]. این نشاندهندۀ ظهور نخبگان روشنفکر و کارگران دانشمحور است. دانشگاهها برجسته میشوند. قدرت یک ملت با ظرفیت علمی آن معین میشود [13].
در جامعۀ پساصنعتی منبع اولیه دانش است. دادهها تبدیل به واحد پول این قلمرو میشود. بیشترین داده (بیشترین مقدار، دقیقتر، بهموقعتر) بیشترین قدرت را بههمراه دارد. تمرکز اصلی بر دانشگاه است. محققان و دانشمندان، از جمله متخصصان رایانه، به قدرتمندترین بازیگران تبدیل میشوند. ساختار کلاس بر اساس مهارتهای فنی و سطوح تحصیلی تعیین میشود. دسترسی به قدرت توسط آموزشوپرورش فراهم میشود [14].
پروفسور بل تکامل اقتصاد ایالات متحده را از یک جامعه کشاورزی پیشصنعتی در سال 1900، به یک جامعه صنعتی در اواسط این قرن، تا یک جامعه پساصنعتی در سال 1970 دنبال کرد. او استدلال خود را با تحلیلی از نیروی کار ایالات متحده ارائه کرد. کاهش مداوم کارگران و کارگران مزرعه از 50 درصد نیروی کار در سال 1900 به 3/9 درصد در سال 1970 را نشان داد. او افزایش کارگران خدمات یقهسفید نیروی کار ایالات متحده از 6/17 درصد در سال 1900و رسیدن به 7/46 درصد در 1970 را نشان داد [15]. او دادههایی را ارائه کرد که نشاندهندۀ افزایش "کارگران اطلاعات" از 7 درصد نیروی کار ایالات متحده در سال 1860 به 3/51 درصد در سال 1980 بود [16].
پروفسور بل دانش و دادهها را بهعنوان ارزشهای حیاتی در دوران پساصنعتی مطرح کرد. او نوشت:
منظور من از اطلاعات، پردازش دادهها به معنای وسیع آن است. ذخیره سازی، بازیابی و پردازش دادهها به منبعی ضروری برای کلیۀ مبادلات اقتصادی و اجتماعی تبدیل میشود که شامل موارد زیر است:
1) پردازش دادههای بایگانی: حقوق و دستمزد، مزایای دولتی (برای مثال تأمین اجتماعی)، ترخیص بانکی و مانند آن. پردازش دادهها برای برنامهریزی مانند رزرو خطوط هوایی، برنامهریزی تولید، تجزیه و تحلیل موجودی، اطلاعات ترکیب محصول و موارد مشابه انجام میشود.
2) پایگاههای داده: ویژگیهای جمعیت که با دادههای سرشماری، تحقیقات بازار، نظرسنجیها، دادههای انتخابات و موارد مشابه نشان داده شده است [17].
عصر اطلاعات
پروفسور "بل" در نوشتههای بعدی، ایدۀ عصر اطلاعات در حال ظهور را معرفی کرد، عصری که تحت سلطه طبقه نخبگان جدیدی از فن سالارهای (تکنوکراتهای) حرفهای بود. او روزی را پیشگویی کرد که دانشمندان و مهندسان بهعنوان طبقه حاکم جدید جایگزین بورژوازی دارای مالکیت شوند.
بیان دیدگاه اغراقآمیز بل در مورد عصر اطلاعات دشوار است. او مینویسد: "اگر فناوری صنعتی ابزار گسترش قدرتهای فیزیکی انسان بود، فناوری ارتباطی بهعنوان بسط ادراک و دانش و نیز توسعه آگاهی انسان است [18]."
پروفسور بل تصور ترکیب فناوریها را برای ایجاد عصر اطلاعات داشت. در قرن نوزدهم و نیمه اول قرن بیستم، ابزار اصلی ارتباط اطلاعات از طریق کتاب، روزنامه، مجلات و کتابخانهها بود. در نیمۀ دوم قرن بیستم، رادیو، تلویزیون و ارتباطات کابلی ( دادههای کدگذاری شده که توسط امواج رادیویی یا سیم منتقل میشدند) جایگزین این ارتباطات شدند. تلاقی این فناوریها با ظهور رایانه در نیمۀ دوم قرن بیستم جرقهای بود که عصر اطلاعات با آن آغاز شد [19].
پروفسور "بل" پنج تغییر ساختاری را شناسایی کرد که برای شکل دادن به عصر اطلاعات رخ میدهد [20]:
1) تلاقی ارتباطات تلفنی و رایانهای در یک رسانه واحد.
2) جایگزینی رسانههای چاپی با ارتباطات الکترونیکی که امکان بانکداری الکترونیکی، پست الکترونیکی، تحویل الکترونیکی اسناد و اخبار الکترونیک از راه دور را فراهم میکند.
3) گسترش چشمگیر تلویزیون (که توسط ارتباطات کابلی افزایش یافته است) امکان دسترسی به کانالها و خدمات تخصصی را فراهم میکند که (برای دسترسی فوری و راحت) به پایانههای خانگی متصل میشوند.
4) ظهور پایگاه داده رایانهای بهمنظور جمعآوری متمرکز اولیه دانش و اطلاعات جهان که امکان تحقیق تعاملی و گروهی از راه دور و نیز دسترسی شخصی فوری به خانهها، کتابخانهها و دفاتر را فراهم میکند.
5) گسترش چشمگیر سیستم آموزشی از طریق آموزش توسط رایانه تقریباً در هر موضوعی که بهصورت مجازی و از راه دور در مقیاس جهانی قابل
دسترسی است.
پروفسور "بل" با نگاهی به آینده از منظر سال 1970، چیز زیادی را از دست نداد. اینترنت، ایمیل، تلویزیون کابلی و ماهوارهای، موتورهای جستوجو، فناوری پایگاه دادهها را پیشبینی کرد. او حتی ظهور صنعت نرمافزار کاربردی سازمانی را پیشبینی کرد. او بهوضوح این تحول را دید. برای مثال، او به صراحت ایجاد یک صنعت رزرو کردن جدید در عصر اطلاعات را تصور کرد: "این «صنعت» خدمات خود را به خطوط هوایی، قطارها، هتلها، گیشههای تئاتر و شرکتهای کرایه اتومبیل از طریق شبکههای داده رایانهای میفروشد... اگر یک شرکت یک شبکه رزرو کارآمد ایجاد کند، میتواند به همه این صنایع بفروشد [21]."
اگر به این پیشبینیها از ربع اول قرن بیستویکم نگاه کنیم، ممکن است همه چیز کاملاً واضح بهنظر برسد. شگفتانگیز است که یک مرد میتواند در طول یک دهه رکود تورمی و جنگ، نیم قرن آینده را پیشبینی کند. زمانی که اقتصاد تحت سلطه General Motors، Exxon، Ford Motor Company و General Electric بود. در آن زمان درآمدهای Exxon یک دهم درآمد امروز بود. پردازنده اینتل 4004 به تازگی اختراع شده بود. استفاده اولیه آن در فعال کردن ماشینحسابهای الکترونیکی بود که جمع، تفریق و سایر محاسبات ریاضی نسبتاً ساده را انجام میدادند. برای اولین بار دو سال پس از انتشار کتاب بل، باشگاه رایانه خانگی Home brew تشکیل شد، پیدایشی که بعدها جرقه اختراع رایانه شخصی را برانگیخت. نامهای بزرگ در محاسبات عبارت بودند از Control Data، Data General، Sperry که امروزه همه نامربوط هستند. فناوری اطلاعات یک صنعت نوپا بود. واقعا این مرد دید عالی داشت.
بیشتر توازن فعالیتهای آموزشی، حرفهای و اجتماعی من پیرامون پیگیری این ایده و درک این ایده بود. توسعه این ایده و تلاش برای کمک به تحقق این ایده بود. این یک نقطه عطف را در زندگی من ایجاد کرد. این ایده باعث شد که در دانشکدۀ مهندسی دانشگاه ایلینویز ثبتنام کنم تا تحصیلات تکمیلی خود را در رشته علوم رایانه ادامه دهم.
با انگیزه توسعه تسلط به زبانهای مهندسی و فناوری اطلاعات، تحصیلات تکمیلی را در این زمینهها دنبال کردم. این به نوبه خود من را به دره سیلیکون رساند که در آنجا شرکتهایی را تأسیس، مدیریت و تأمین مالی کردم. در هیئتمدیره شرکتها و دانشگاهها، هیئتهای تخصصی دانشکده مهندسی، هیئتهای تخصصی مدارس کسب و کار خدمت میکردم که در آنها مطالبی منتشر میشود و صحبت میشود.
هدف من این بود که در این موضوع جایگاهی داشته باشم، زیرا این دیدگاهی بود که قویاً با آن موافق بودم، و بعداً این موضوع خودش را نشان داد. سالهای 1980 تا امروز در واقع تقریباً همانطور که بل پیشبینی کرده بود، رخ داد. فناوری اطلاعات از صنعت تقریباً 50 میلیارد دلاری در سال 1980 به صنعت 8/3 تریلیون دلاری در سال 2018 رسیده است [22]. پیشبینی میشود تا سال 2022 به 5/4 تریلیون دلار برسد [23].
این چهارمین دهۀ حضور من در این بازی است. من این فرصت را داشتهام که با غولهای زیادی که این اتفاق را رقم زدند، دور یک میز بنشینم: گوردون مور، استیو جابز، بیل گیتس، لری الیسون، لو گرستنر، ساتیا نادلا، اندی جاسی و بسیاری دیگر.
من این افتخار بزرگ را داشتم که یک مبتکر و مشارکتکننده فعال در توسعه صنعت پایگاه داده، صنعت نرمافزار کاربردی سازمانی و محاسبات اینترنتی باشم.
همانطور که وارد قرن بیستویکم میشویم، برای من واضح است که روندهای شناساییشده توسط دانیل بل در حال افزایش است. ما شاهد همگرایی جدیدی از بردارهای فناوری از جمله رایانش ابری الاستیک، کلانداده، هوش مصنوعی و اینترنت اشیا هستیم، تلاقی اینها ما را قادر میسازد تا کلاسهایی از برنامههای کاربردی که حتی 25 سال پیش قابل تصور نبودند را بررسی کنیم. اکنون میتوان موتورهای پیشبینی را توسعه داد. این همان چیزی است که تحول دیجیتال در مورد آن است. این زمانی است که سرگرمی شروع میشود.
مقدمه
تحسینهای عالی برای کتاب تحول دیجیتال
"کتاب تحول دیجیتال تام سیبل به هنگام ورود تهدید فناوری و یک فرصت تاریخی، هشدار لازم را به مدیر و رهبر دولتی میدهد. برای هر رهبر در تجارت و دولت خواندن این کتاب ضروری است."
رابرت ام. گیتس، وزیر دفاع سابق ایالات متحده
• سیبل توضیح میدهد که چرا کسبوکار در حال تکامل افزایشی است و عصر جدیدی از تحلیل و پیشبینی دادهها در زمان واقعی آغاز شده است. خواندن کتاب تحول دیجیتال برای مدیران عامل و هیئتهای تخصصی ضروری است.
ریچ کارلگارد، ناشر و آیندهپژوه، Forbes
• فناوری دیجیتال با سرعتی خیرهکننده دنیا را تغییر میدهد. تام سیبل در کتابی تجربۀ آزمایششده در بازار و بینش نافذ را ترکیب میکند و توصیههایی را به رهبران ارائه میدهد که برای هدایت سازمانها نیاز دارند.
کریستوفر ال ایسگروبر، رئیس دانشگاه پرینستون
• تام سیبل با قدرتی عالی، راهنمایی روشنگر برای خطرات و فرصتهای ناشی از تلاقی چهار فناوری رایانش ابری، کلانداده، اینترنت اشیا و هوش مصنوعی را در اختیار خوانندگان قرار میدهد. خواندن این کتاب برای تصمیمگیرندگان در هر سازمان دولتی یا خصوصی که امیدوار به عبور از چالشهای ناشی از تحول دیجیتال هستند، ضروری است.
آنانتا. پ. چاندراکاسن، رئیس دانشکده مهندسی، MIT
• تام سیبل در کتاب "تحول دیجیتال" توضیح میدهد که چگونه فناوریهای هوش مصنوعی، رایانش ابری، کلانداده و اینترنت اشیا، تغییرات گستردهای را در نحوۀ عملکرد کشورها، صنایع و شرکتها ایجاد میکنند. در سراسر کتاب، او توصیههای ارزشمندی را به شرکتها و افرادی که در این چشمانداز متحول کار میکنند، ارائه میدهد.
رابرت جی. زیمر، رئیس دانشگاه شیکاگو
• "تام سیبل اهمیت فوقالعادۀ تحول دیجیتال در حال انجام در بافت سنتی را با مثالهای قانعکننده توصیف میکند. بیان او برای هر کسی که بهطور گسترده با تجارت یا صنعت فناوری آشنا است، بهراحتی قابل درک است. تحول دیجیتال مقدمهای عالی برای یک موضوع مهم است."
زیکو کولتر، استادیار، علوم رایانه، دانشگاه کارنگی ملون
• تام سیبل توضیحی قانعکننده و قابل دسترسی از نسل جدید فناوری اطلاعات ارائه میدهد و توضیح واضحی از ماهیت خاص تأثیر مخرب آن بر تجارت و دولت ارائه میدهد. این کتاب یک نقشۀ راه ضروری برای رهبران در تجارت و دولت است.
ریچارد لوین، بیست و دومین رئیس دانشگاه ییل
• کتاب او با شجاعت و با استدلال قوی نوشته شده است. خواندن این کتاب برای هر کسی که بهدنبال درک تغییرات فناوری انقلابی برای تحول در جهان است، ضروری است.
کارول کریست، رئیس دانشگاه برکلی کالیفرنیا،
• "تام سیبل، آیندهنگر باسابقۀ فناوری اطلاعات، از طریق شرکت پیشگام خود C3.ai نشان داده است که هوش مصنوعی میتواند بهطرز خیرهکنندهای بخشها را بهطور مثبت متحول کند. او بهطور قانعکننده توضیح میدهد که اگر امنیت، حریم خصوصی و پیادهسازی اخلاقیات را تضمین کنیم، چگونه هوش مصنوعی امنیت و سلامت کرۀ زمین و همۀ ساکنان آن را بهبود میبخشد."
امیلی ای. کارتر، رئیس دانشکده مهندسی دانشگاه پرینستون
• بیش از آنکه دلیل ضروری بودن تحول را توضیح دهد، ارائۀ فرصتها و چالشهای در حال تغییر در جهان را توضیح میدهد که بهطور مشترک توسط رایانش ابری، کلانداده، اینترنت اشیا و هوش مصنوعی ایجاد میشوند.
ایان آ. ویتز، معاون صدراعظم MIT
• تام سیبل عنوان فریبندهای را برای کار اخیر خود انتخاب کرد. این کتاب واقعاً در مورد توانایی ما در پیشبینی آینده است. همۀ ما مسحور آیندۀ خود هستیم و این کتاب توضیح میدهد که چرا چنین است. این کتاب خواندنی و جذاب است.
فرانچسکو استاراس، مدیر عامل شرکت Enel
• پس از چهار دهه بهعنوان یک رهبر فکری و همچنین یک کارآفرین بسیار موفق، تام سیبل در این کتاب جذاب، دانشی را که هر مدیر باید در مورد تمام فناوریهای دیجیتال حیاتی داشته باشد، یعنی کلانداده، اینترنت اشیا، رایانش ابری و البته هوش مصنوعی را گردآوری کرده است.
ایزابل کوچر، مدیر عامل شرکت ENGIE
• "برای هر مدیر عاملی که سعی در حرکت در پیچ و خم عصر دیجیتال دارد، خواندن آن ضروری است. موفقیت دیجیتال شخصی تام و توضیحات واضح در مورد نحوۀ کار و نحوۀ انجام آن بهعنوان یک مدیر عامل، این مطالعه را برای مدیران عامل بسیار جذاب کرده است."
دیو کوت، رئیس هیئتمدیره و مدیرعامل Honeywell (بازنشسته)
• "تحول دیجیتال یک مطالعۀ ضروری برای کسانی است که مسئول سیستمهای اقتصادی، سیاسی و اجتماعی امروز هستند و دعوتی برای اقدام کسانی است که از امنیت و امنیت جهان و آیندۀ مرفه ما مراقبت میکنند."
آندریاس کانگلاریس، معاون و استاد دانشگاه ایلینویز
"این کتاب برای کسانی از ما که ممکن است عمیقاً در فناوری نباشیم، اما در تلاش برای تغییر شکل دادن به مشاغل و صنایع هستیم، خواندنی و جذاب است. تام یکی از آن افراد منحصربهفرد است که اعتبار و تجربه لازم برای صحبت با هر دو گروه را دارد."
تیلاک سوبرهمانیان، معاون رئیس، بهرهوری انرژی، انرژیEversouvce
• تام سیبل، بهطور ساده، یکی از برجستهترین کارآفرینان و رهبران دره سیلیکون است. او در کتاب جدید خود توصیفی اساسی از فناورهای عمیقی را ارائه میدهد که امروزه با هم تلاقی دارند و فرصتهای قابلتوجهی را برای آن دسته از کارآفرینان و رهبرانی فراهم میکند که مشتاقانه و بهسرعت عمل میکنند.
جیم بریر، بنیانگذار و مدیر عامل شرکت Breyer Capital
• "پیروی از سفر تام سیبل به دنیای شگفتانگیز دیجیتال هم جذاب و هم تهدیدکننده است. او به شما کمک میکند تا چالشهای آینده را ببینید و راهی برای مدیریت آنها بهعنوان فرصتها ارائه میدهد."
فابیو ورونز، رئیس مرکز راهحل زیرساختها و شبکههای فناوری اطلاعات و ارتباطات، Enel
• "در این کتاب قابل توجه، تام سیبل ما را از طریق پویایی فناوری پیشرفته از انفجار کامبرین تا آخرین پیشرفتهای یادگیری ماشین و هوش مصنوعی میبرد. این دیدگاه تاریخی بلندمدت عمدی به ما کلیدهایی برای درک عمیق صنعتی میدهد که جهان را به قرن بیستویکم سوق میدهد.
ایو لو ژلارد، مدیر ارشد دیجیتال و CIO گروه، ENGIE
• "همه در مورد تحول دیجیتال صحبت میکنند، و اینجا ما فرصتی برای درک و پیادهسازی خوب آن داریم."
جی کراتز، افسر ارشد اطلاعات Royal Dutch Shell
• "این یک تحلیل درخشان، دقیق و رویایی از تأثیر چشمگیر و مخرب تحول دیجیتال بر جامعه پساصنعتی ماست. تام سیبل با استعداد و تجربه منحصربهفرد خود چالشهای اصلی مواجهه ما با انتقال فناوری را بهوضوح ترسیم کرده است."
مارکو گیلی، رئیس (Ret.) و استاد مهندسی برق در پلی تکنیک تورینو. وابسته علمی در سفارت ایتالیا در ایالات متحده آمریکا
• "تحول دیجیتال تام سیبل کتابی شگفتانگیز و بهموقع است. سوابق ارزشمند نویسنده از موضوع و درک کامل او از قابلیتهای نسل بعدی فناوری دیجیتال، خواندن این کتاب را ارزشمند میکند."
تیم کیلین، رئیس دانشگاه ایلینویز
• "این کتاب شما را وادار میکند تا در مورد تأثیرات تحول دیجیتال بر کسبوکار خود فکر کنید و چشمانداز شما را تغییر خواهد داد."
کریستینا ام. مورگان، نایب رئیس، بانک سرمایهگذاری فناوری، JP Morgan Chase
• "تام به روشی شایسته نیروهای صنعتی در کار را بررسی میکند و بهطور متقاعدکنندهای فوریت مدیران عامل صنعت را بیان میکند و اظهار میکند که سیاستگذاران باید با این واقعیت جدید سازگار شوند یا منقرض خواهند شد."
براین جی شیهان، رئیس و مدیر عامل کمیسیون تجارت Illinoise
• "تام سیبل دنیایی را متصور است که در آن خطرات به اندازۀ پاداشها هستند، دنیایی که با فناوریهای مجهز به آزادی و نیروی ذهن متحول شده است. کتاب او هم الهامبخش است و هم هشداردهنده. نادیده گرفتن آن بهمعنای جدی گرفتن اشتباه است."
لوئیس اچ. لافام، سردبیر فصلنامه لافام؛ سردبیر سابق مجله Harper
• "تعداد کمی از مردم میتوانند دیدگاههای تجاری، فنی و تاریخی را که تام با قاطعیت بههم میپیوندد، گرد هم بیاورند. من این کتاب را به هر رهبر تجاری که میخواهد کلمات کلیدی را کوتاه کند و بفهمد که چگونه به موقعیت امروزی رسیدهایم توصیه میکنم."
جادسون آلتوف، معاون اجرایی، تجارت جهانی، Micrisoft
• "تام سیبل با تحول دیجیتال، مطالبی بسیار بیشتر از یک راهنمای بقای ضروری برای سازمانها در عصر اطلاعات ارائه کرده است. او یک مسیر واقعی را برای رهبران غیرنظامی و نظامی و تیمهای آنها ترسیم میکند تا با موفقیت در آبهای متلاطم تغییرات پویا بهسمت امنیت بسیار بیشتر و ارزش انسانی والاتر برای جامعه جهانی حرکت کنند."
معاون دریاسالار دنیس مک گین، نیروی دریایی ایالات متحده، بازنشسته؛ دستیار سابق وزیر نیروی دریایی
• این کتاب برای هر مدیری که نیاز به درک چالشها و فرصتهای جهان در این دوران پرشکست و تغییرات فراوان را دارد، خواندنی است.
رابرت ای. سیگل، مدرس، دانشکده تحصیلات تکمیلی بازرگانی دانشگاه استنفورد
• کسبوکار در قرن بیستویکم اساساً متفاوت است و تحول دیجیتال بیش از هر زمان دیگری ضروری است. تفاوت بین شکوفایی یا تبدیل شدن به Blockbuster یا Kodak بعدی در این است که کسبوکارها تا چه حد تمایل دارند تا سازمان خود را برای رقابت دیجیتالی آماده و تنظیم کنند. تحول دیجیتال روشنترین طراحی را برای رهبرانی که بهدنبال ابداع مجدد کسبوکار مبتنی بر فناوری اطلاعات، عملیات، فرهنگ و مدلهای کسبوکار هستند، فراهم میکند.
آرون لوی، یکی از بنیانگذاران و مدیرعامل Box
دیباچه: فراخوانی برای اقدام
در طول سالها بهعنوان مشاور رهبران کسبوکار و نقشهای خودم در دولت، ابتدا اهمیت شناسایی ریسکها و فرصتها (منابع، دامنۀ آنها، و تأثیر بالقوۀ آنها) بر دستیابی به اهداف کلیدی را آموختهام. تام سیبل در کتاب جدید خود، یکی از بزرگترین خطرات و بزرگترین فرصتهایی را به نام تحول دیجیتال بیان میکند که سازمانهای بخش دولتی و خصوصی در سطح جهان با آن مواجه هستند. کتاب تام موارد مورد نیاز را برای یک موضوع انتقادی را با وضوح بسیار بیان میکند. این موضوع هرچند بهطور گسترده مورد بحث قرار گرفته است، اما هنوز درک نشده است.
همانطور که تام در این کتاب بیان میکند، تلاقی چهار نیروی اصلی فناوری - رایانش ابری، کلانداده، هوش مصنوعی و اینترنت اشیا - باعث انقراض گستردهای در صنعت پس از صنعت میشود و در نتیجه تعداد زیادی از سازمان تعطیل شدهاند یا نامرتبط شدهاند. در همان زمان، انواع جدیدی از سازمانها (با نوع DNA متفاوتی که از این عصر دیجیتال جدید متولد شده است) بهسرعت در حال ظهور هستند.
تاکنون برجستهترین تأثیرات موج سونامی تحول دیجیتال را در صنایعی مانند خردهفروشی، تبلیغات، رسانه و موسیقی را در شرکتهای عصر دیجیتال مانند Amazon، Google، Netflix و Spotify ملاحظه کردهایم. تحول دیجیتال، صنایع و مدلهای تجاری کاملاً جدیدی مانند خدمات حملونقل بر اساس تقاضا مانند Uber و Didi Chuxing؛ خدمات اقامتی مانند Airbnb و Tujia؛ و بازارهای دیجیتال مانند OpenTable در صنعت رستوران و Zillow در املاک و مستغلات را ایجاد کرده است. در آیندهای نه چندان دور، تحول دیجیتال با ورود فناوریهای خودران که از هوش مصنوعی مانند Waymo پشتیبانی میکنند، آماده است تا بخش خودرو را دوباره
اختراع کند.
ما نشانههایی از تحول دیجیتال در این کشور را دیدهایم. خدمات مالی، بهعنوان صدها استارتآپ فینتک (با پشتیبانی میلیاردها دلار سرمایه خطرپذیر) بخشی از زنجیرۀ ارزش خدمات مالی، از مدیریت سرمایهگذاری و بیمه گرفته تا بانکداری خردهفروشی و پرداخت را از بین میبرد.
در صنایع پیچیده با دارایی متمرکز مانند نفت و گاز، تولید، آب و برق و حملونقل، تحول دیجیتال از طریق استقرار برنامههای کاربردی مبتنی بر هوش مصنوعی با دستاوردهای چشمگیر در بهرهوری، کارایی و صرفهجویی در هزینه، تحول دیجیتال در حال وقوع است. اما در صنایع مصرفی خیلی گسترش نیافته است یا قابل مشاهده نیست. این صنایع با دارایی متمرکز در حال تغییر گستردهای هستند که منجر به مزایای اقتصادی و زیستمحیطی قابل توجهی میشوند.
البته شدیداً نیاز است که تحول دیجیتال در تمام صنایع فراگیر شود. هیچ شرکت یا سازمان دولتی از تأثیر آن مصون نخواهد بود. در گفتوگوهای من با مدیران تجاری و رهبران دولتی در سطح جهان، تحول دیجیتال در صدر نگرانیها و اولویتهای آنها قرار دارد یا نزدیک به آن است.
در سطح دولت- ملت ، میزان استقبال و امکانپذیری کشورها از تحول دیجیتال، موضع رقابتی و رفاه اقتصادی آنها را برای دهههای آینده تعیین خواهد کرد. تاریخ میآموزد کسانی که رهبری انقلاب فناوری را بر عهده میگیرند (که قطعاً تحول دیجیتال امروزی است) بزرگترین پاداشها را درو میکنند. لزوم عمل، و اقدام سریع در این موضوع واضح و ضروری است.
هیچ بحثی در مورد تحول دیجیتال بدون توضیح تأثیر آن بر امنیت ملی و جهانی کامل نخواهد بود. همانطور که تام تصریح میکند، هوش مصنوعی نقش عمیقی در تعیین قابلیتهای نظامی ملی و روابط بین قدرتهای پیشرو جهان خواهد داشت. ارزیابی واقعبینانه تام از رقابت جهانی برای رهبری هوش مصنوعی، ( و آنچه که برای آینده متضمن آن است) مطمئناً توجه رهبران تجاری و دولتی را به خود جلب خواهد کرد.
تعداد کمی از افراد به اندازه تام سیبل واجد شرایطی هستند که به سازمانها کمک کنند تا چالشهای تحول دیجیتال را درک کنند و برای آنها نیز موفقیتآمیز باشند. من این افتخار را داشتم که نزدیک به یک دهه، از نزدیک با تام بهعنوان یک مدیر خارجی در هیئت مدیره C3.ai (شرکتی که تام تأسیس کرد و مدیر عامل آن شرکت بود) کار کنم. این شرکت یک سکوی فناوری بهطور خاص برای فعال کردن تحول دیجیتال ابتکاری طراحی کرده است. تام با توجه به حرفهای که چهار دهه بهعنوان یک فناور، مدیر تجاری و کارآفرین داشته است، دیدگاه منحصر به فردی را برای موضوع تحول دیجیتال ارائه میدهد. او اعتماد و احترام رهبران تجاری و دولتی در سراسر جهان را بهدست آورده است.
در این کتاب، تام نمونههای خاص و مطالعات موردی را مستقیماً بر اساس تجربیات سازمانهایی که C3.ai با آنها در سراسر جهان کار میکند، بررسی میکند. این نمونهها ابتکارات تحول دیجیتال در دنیای واقعی (از بزرگترین نوع خود که تاکنون انجام شده است) در سازمانهایی مانند 3M، Caterpillar، Royal Dutch Shell و نیروی هوایی ایالات متحده هستند.
تام در این کتاب بیان میکند که، تحولات دیجیتالی موفق، مستلزم دستور و رهبری مدیران ارشد سازمان است: تحول دیجیتال باید از بالا به پایین هدایت شود. هرچند خوانندگان مورد نظر این کتاب، مدیران عامل و سایر رهبران ارشد در بخش خصوصی و عمومی در سطح جهان هستند ( رهبرانی که امروزه با خطرات و فرصتهای ارائه شده توسط تحول دیجیتال دستوپنجه نرم میکنند) اما هر خوانندۀ دیگری نیز از بررسی دقیق تام چیزهای زیادی یاد خواهد گرفت.
مانند همۀ کارآفرینان موفق، تام هم خوشبین به قانون اساسی است و همیشه دنیایی از نیمۀ پر لیوان را میبیند و هم فردی با بینش و عمل است. هدف او فقط کمک به خوانندگان برای درک چیستی تحول دیجیتال نیست، بلکه ارائه توصیههای عملی (بر اساس تجربیات خودش) برای کمک به آنها برای پیشرفت و دستیابی به نتایج معنیدار است. برنامه اقدام مدیرعامل او در پایان این کتاب، راهنمایی دقیقی در مورد چگونگی شروع ابتکارات تحول دیجیتال را به خوانندگان خود میدهد.
توصیه من به رهبران تجاری و دولتی در همه جا این است که این کتاب را بخوانید. درسهای آن را مطالعه کنید. توصیههای آن را به دل بگیرید. هیچ راهنمای بهتری از تام سیبل برای نشان دادن راه موفقیت در تحول دیجیتال وجود ندارد.
کاندولیزا رایس
استاد تجارت جهانی و اقتصاد، دانشکده تحصیلات تکمیلی بازرگانی دانشگاه استنفورد
وزیر امور خارجه سابق ایالات متحده،
مشاور سابق امنیت ملی،
استاد سابق دانشگاه استنفورد
مقدمه مترجم
در سال 1403 وزارت علوم، تحقیقات و فناوری درسی تحت عنوان "هوش مصنوعی و تحول دیجیتال" را برای رشته مهندسی برق مصوب کرده است. دانشجویان این رشته در این درس با مفاهیم کلیدی تحول دیجیتال، رایانش ابری، کلان داده، هوش مصنوعی و اینترنت اشیا میشوند. کتاب حاضر مرجع اصلی این درس است. نویسنده این کتاب سالیان متمادی در دره سیلیکون مشغول فعالیت در حوزههای مختلف تحول دیجیتال بوده است. شرکتهای بینالمللی بزرگی را تجزیه و تحلیل کرده است و آنها را در مسیر درست تحول دیجیتال قرار داده است. وی ابتدا با مفاهیم دقیق موجود در تحول دیجیتال خواننده را آشنا میکند و آنگاه به توصیف و نحوه بهرهبرداری از آنها میپردازد. سپس چند شرکت بینالمللی فعال و موفق در تحول دیجیتال را توصیف میکند، ضمن آنکه علت شکست شرکتهای بزرگ بینالمللی را بهواسطه عدم شناخت دقیق تحول دیجیتال توضیح میدهد. این کتاب توصیههای ارزشمندی برای مدیران دولتی و نیز مدیران شرکتهای خصوصی برای تطبیق با ویژگیها و بهرهمندی حداکثر از تحول دیجیتال را بیان میکند که در برگیرندۀ سالیان تجربه بینالمللی نویسنده است. در ابتدای کتاب نظرات برخی از اساتید و مدیران شرکتهای بینالمللی در مورد ویژگیهای مثبت این کتاب آورده شده است. کلیه این مدیران ضرورت خواندن و تعمق در مفاهیم این کتاب را برای هر شخصی که میخواهد با تحول دیجیتال همراه شود و از آن بهرهمند شود را ضروری میدانند تا بهواسطۀ عدم شناخت کافی از آن مجبور به شکست و نابودی نشود. با فراگیر شدن عباراتی مانند هوش مصنوعی و اینترنت اشیا، بسیاری از متخصصین بهواسطه عدم شناخت کافی از این فناوریها متاسفانه این مفاهیم را درست استفاده نمی کنند. این کتاب وجه تمایز این فناوریها را با سیستمهای هوشمند و سیستمهای خبره و .... را مطرح میکند.
در خاتمه از مدیریت و کارکنان محترم موسسه انتشاراتی دانش بنیاد که در چاپ این اثر ارزشمند، اینجانب را یاری کردند کمال تشکر را دارم. ضمنا از خانم مهندس فاطمه قاضی مغربی که در تدوین این کتاب اینجانب را یاری کردند، کمال تشکر را دارم.
سعید قاضی مغربی
s_ghazi2002@yahoo.com
فهرست
پیشگفتار 1
فصل 1 : تعادل نقطهگذاری شده 11
انقراض انبوه، تنوع انبوه 15
تعامل نقطهگذاری شده و اختلال اقتصادی 18
فصل 2 : تحول دیجیتال 23
موج اول: دیجیتالی شدن 25
موج دوم: اینترنت 26
تاثیر دو موج 28
سازگاری تکاملی 31
تحول دیجیتال امروز 33
آماده شوید، وگرنه قایق را از دست خواهید داد 39
آینده تحول دیجیتال 44
فصل 3 : عصر اطلاعات شتاب میگیرد 49
چالشها دلهرهآور هستند- اما ثابت شده که راهحلها در دسترس هستند 51
رایانش ابری 52
مجازیسازی و کانتینرها 54
X بهعنوان خدمت: IaaS، PaaS و SaaS 55
چند ابری و ابر ترکیبی 57
کلان داده 59
انفجار کلان داده 60
هوش مصنوعی 62
یادگیری ماشین 62
یادگیری عمیق 66
اینترنت اشیاء (IoT) 69
برنامههای کاربردی هوش مصنوعی و اینترنت اشیاء به پشته فنآوری جدید نیاز دارند 72
معماری مدل محور 74
فصل 4 : ابر الاستیک 77
تکامل ابر الاستیک: از ابر رایانهها تا مجازیسازی 79
ظهور ابر عمومی 82
رایانش ابری امروز 83
ویژگیهای ابر 84
مدلهای استقرار ابری 84
مدلهای خدمات ابری 86
زیرساخت ابر عمومی جهانی 87
قابلیت اتصال به ابر 88
تبدیل CapEx به OpEx 89
مزایای اضافی ابر الاستیک عمومی 90
محاسبات بدون محدودیت 94
فصل 5 : کلان داده 95
ذخیرهسازی رایانه: تاریخچه مختصر 100
تکامل فضای ذخیره سازی رایانه از سال 1940 102
ذخیرهسازی مرکز داده 104
حافظه CPU 104
ذخیرهسازی دادهها به ابر منتقل میشود 105
تکامل کلان داده 106
اندازه، سرعت و شکل 108
وعده کلان داده برای سازمان مدرن 109
چالشهای کلان داده در یک سازمان مدرن 111
کلان داده و پشته فنآوری جدید 117
فصل 6 : رنسانس هوش مصنوعی 119
پارادایم جدید برای علوم رایانه 121
هوش مصنوعی ایده جدیدی نیست 124
زمستان هوش مصنوعی 126
رنسانس هوش مصنوعی 127
نرمافزار منبع باز هوش مصنوعی 129
جهش یادگیری عمیق 130
حوزه کلی هوش مصنوعی امروزی 131
یادگیری ماشین 133
شبکههای عصبی 136
غلبه بر چالشهای یادگیری ماشین 137
یادگیری ماشین: توسعه و استقرار گردش کار 138
مزایای تجاری هوش مصنوعی 142
هوش مصنوعی در عمل: پرداختن به یک میلیارد دلار حفظ مشتری 144
اثرات اقتصادی و اجتماعی هوش مصنوعی 146
نبرد برای استعدادهای هوش مصنوعی 149
موفقیت بهعنوان یک شرکت مبتنی بر هوش مصنوعی 153
فصل 7 : اینترنت اشیاء 155
خاستگاه اینترنت اشیاء 156
راه حل فنآوری اینترنت اشیاء 159
اینترنت اشیاء: پتانسیل و تأثیر 162
اینترنت اشیاء چگونه ارزش ایجاد میکند 169
موارد استفاده از اینترنت اشیاء 170
پیشبینی تعمیر و نگهداری 171
بهینهسازی موجودی 172
مراقبت از بیمار 173
صنایعی که بیشتر تحت تاثیر اینترنت اشیاء قرار گرفتهاند 175
چشمانداز بازار اینترنت اشیاء 177
توانمندسازها و موانع 178
پیامدها برای مشاغل 179
بازتعریف مرزهای صنعت 180
تاثیر بر مدلهای کسب و کار 181
سکوی محاسباتی نهایی هوش مصنوعی و اینترنت اشیاء 183
فصل 8 :هوش مصنوعی در دولت 187
ما در جنگ هستیم 188
نقش استراتژیک هوش مصنوعی 190
مسابقه هوش مصنوعی اولین مرحلهی جنگ بین چین و آمریکا است 191
تسلیح زیرساختهای حیاتی 193
ابرجنگ مبتنی بر هوش مصنوعی 196
پیشرفت فنآوری ایالات متحده در خطر است 197
استراتژی دفاع ملی ایالات متحده 198
نقش هوش مصنوعی در آمادگی دفاعی: آمادگی هوایی 200
نوسازی دفاعی با سرعت ارتباط 203
استعدادهای هوش مصنوعی 206
هیچ ریسک بزرگتری وجود ندارد 207
فصل 9 : شرکت دیجیتال 209
:ENGIE شرکتی با تحول دیجیتال گسترده 213
Enel: تحول دیجیتال یک قدم در یک زمان 215
Caterpillar: مرکز داده سازمانی 218
John Deere: تغییر زنجیره تامین و موجودی 220
3M: بهرهوری عملیاتی مبتنی بر هوش مصنوعی 222
نیروی هوایی ایالات متحده: پیشبینی تعمیر و نگهداری 224
فصل 10 : پشته فناوری جدید 227
پشته فناوری جدید 228
این کار را خودتان انجام دهید 229
مرجع سکوی نرمافزار هوش مصنوعی 230
شستشو در "سکوهای "هوش مصنوعی 234
هوش مصنوعی "آن را خودت انجام بده"؟ 237
گره گوردی در برنامهنویسی ساختیافته 241
ابزارهای فروشنده ابری 241
معماری مدل محور 244
استقلال سکو 246
فصل 11 : برنامه اقدام مدیرعامل 251
مخاطرات بزرگتر، تهدیدهای بزرگتر، پاداش بزرگتر 252
مدیر عامل تحول آفرین 253
برنامه اقدام مدیرعامل برای تحول دیجیتال 255
مسیر تحول دیجیتال 278
مراجع شکلها و منابع 279
